Pravoslavlje, žene i novac
Trenutno čitate
Pravoslavlje, žene i novac

Pravoslavlje, žene i novac

Gošća Kolumnistica
pravoslavlje i žene

Za razliku od Katoličke crkve koja je strogo hijerarhijski ustrojena sa centrom u Vatikanu, Pravoslavnu crkvu čini devet patrijaršija, još šest autokefalnih crkava, kao i četiri autonomne crkve, i sve su one nezavisne i autonomne u upravljanju, ali na okupu ih drži zajednička vera i učešće u svetim tajnama.

Vaseljenska Patrijaršija ima samo formalno, u praksi počasno prvenstvo među patrijaršijama Pravoslavlja. Posledično, to znači da Pravoslavlje nema institut papskih poslanica, koje se saopštavaju na jednom mestu i imaju se sprovoditi u celom Katoličanstvu. U tom smislu Pravoslavna crkva deluje manje jednoobrazno i stvara utisak jedne ideološke razbarušenosti, poglavito zbog toga što su pravoslavne crkve po pravilu nacionalne i kao takve su pretrpele izvestan uticaj naroda sa kojima žive. To je ostavilo traga i na odnos pravoslavnih crkava prema ženama i njihovom položaju u društvu.

Pravoslavna teologija tvrdi da su muško i žensko različite dimenzije zajedničke ljudske prirode; i muškarci i žene su pozvani na oboženje i spasavaju sve, kroz zajednicu s Bogom.

Prema izvornom hrišćanskom učenju, i muškarci i žene u podjednakoj meri primaju darove i vrline kroz Svetog duha. Isto tako, hrišćanstvo uči o razlici između muškaraca i žene, koja potiče iz samog akta stvaranja. Ta razlika određuje drugačije, ali društveno i duhovno komplementarne uloge za jedan i drugi pol, no nipošto ne znači superiornost muškarca u odnosu na ženu.

Žene i muškarci imaju različite uloge koje se ne mogu međusobno razmenjivati; muška uloga počiva na Hristovoj ličnosti a ženska na Bogorodičinoj. To je posebno važno za određivanje uloge i značaja žene, budući da je po hrišćanskom učenju Bogorodica ljudsko biće najbliže Bogu. Treba podvući i važnu analogiju između Marije i Eve za različite uloge koje žene imaju u društvu. Analogija kod muškaraca je između Adama i Hrista.

Ipak, uprkos zvaničnom stavu crkve, crkveni oci su često ženu prikazivali kao inferiornu. Ovaj stav se posebno odrazio na nemogućnost žena da budu rukopolagane u svešteničku službu – iako su u prvobitnoj, ranoj crkvi, žene imale važnu ulogu u bogosluženjima. Desetine žena je crkva priznala za svetice.

Uprkos tvrdnji da su žene jednake u dostojanstvu, njihov položaj u pravoslavlju je značajno obeležen importovanim kulturnim narodnim stereotipima. To je slučaj i sa Srpskom pravoslavnom crkvom. Kroz celu njenu istoriju, uključujući i savremeno doba, žene se posmatraju kao podrška tradicionalnim ulogama i kao oslonac patrijarhata. Kao i u mnogim drugim detaljima, Srpska pravoslavna crkva je mesto žene saobrazila sa postulatima vere poštujući narodni običaj i njen status u društvu. Slično je, na primer, sa običajem porodične Slave, vrstom narodnog kulta poštovanja predaka.

Naravno da danas ne postoje nikakve prepreke da pravoslavne vernice rade plaćene poslove van kuće – čak i popadije, koje tradicionalno nikada nisu radile druge poslove osim onih vezanih za kuću i parohiju, mogu biti zaposlene žene (doduše, najčešće su i dalje veroučiteljke ili rade u službi nekih od brojnih humanitarnih crkvenih, ili crkvi bliskih organizacija). Značajno je da je do ove promene došlo u svetovnoj sferi i da je ona miroljubivo prihvaćena od strane crkve.

Moje iskustvo je, kao pravoslavne hrišćanke koja je u veri, da postoji potpuna kompatibilnost posla i života u crkvi. Život u crkvi ne predstavlja nikakvu prepreku za moju profesiju i karijeru.

Više
Duhovna Strana Novca

Činjenica je da se talas napora začet početkom prošlog veka, da žena dobije svoje puno mesto u društvu i podeli novca, poslednjih decenija tiho ulio u crkvene krugove i da donosi promene koje nisu iskazane ali su primetne.

U tom smislu Srpska pravoslavna crkva postupa poput svih hrišćanskih crkava u ovom delu sveta. Teško oštećena komunističkom tekovinom, ne ulazi u sukobe koje ne može da dobije. Ipak, treba istaći da, iako ne dovodi u pitanje mogućnost – i potrebu – da žene, kao i muškarci, budu radno aktivne i van kuće, ipak u neposrednom obraćanju pastvi Crkva uvek ističe ulogu majke (i, donekle, supruge, stuba porodice) kao primarnu i nezamenjivu ulogu žene, po uzoru na Bogorodicu, majku Božju i našu najmoćniju zastupnicu pred Bogom.

Piše: Ana Kuzmanović Jovanović; ana.kuzmanovic@gmail.com

Foto: Unsplash

Koja je vaša reakcija na ovaj članak?
Edukativno
0
Konkretno
0
Motivirajuće
0
Nejasno
0
Za podijeliti
0
Pogledaj komentare

Napiši odgovor

Your email address will not be published.


© 2016 Žene i novac. Sva prava pridržana.

Zaokret Grupa - Business Cafe, KristinaErcegovic.com

Povratak na vrh stranice